Havuz Çeşitleri: Yapım Yöntemi, Sistem ve Kullanıma Göre Havuz Tipleri

Betonarme havuz yerinde imal edilir. Ölçü, şekil ve derinlik tamamen projeye göre belirlenir; serbest form, plaj girişi, oturma sekisi ve sonsuzluk kenarı bu yöntemle yapılır. Saha süresi en uzun, tasarım serbestliği en geniş sistemdir. Betonarme ile prefabrik havuz kararı verirken zemin, erişim ve süre birlikte değerlendirilir.

Prefabrik panel havuzda çelik ya da kompozit paneller sahada birleştirilir, iç yüzey liner ile kaplanır. Ölçüde bir miktar esneklik verir, saha süresi kısadır, vinç gerektirmez. Ticari ölçekte de panel sistemleri kullanılır; 25 metrelik yarı olimpik havuzlar bu yöntemle kurulabilir. Panel ve fiberglas prefabrik sistemler arasındaki farkı prefabrik havuz rehberinde ayrıntılı anlattık.

Fiber ve polyester havuz tek parça kalıptan çıkar; sahada gövde imal edilmez, yalnız kazı, taban betonu ve tesisat yapılır. Saha süresi en kısa sistemdir, derzsiz yüzeyi temizliği kolaylaştırır. Buna karşılık ölçü ve şekil kalıp ölçüleriyle sınırlıdır, tır ve vinç erişimi şarttır. Hazır, fiber ve polyester havuz karşılaştırması yazısında üçünün hangi durumda seçildiğini tablo halinde verdik.

Tek parça havuzda derinlik de kalıpla birlikte gelir. Hazır havuzda derinlik esnekliği yazısında hangi sistemde derinliğin değiştirilebildiğini, hangisinde değiştirilemediğini ayrı ayrı yazdık.

Skimmerli havuz ek depo istemez, makine dairesi küçük kalır. Konut havuzlarının çoğu bu sistemle yapılır. Skimmer ağzı genellikle rüzgarın yaprakları ittiği kenara konur; bir skimmer ortalama 25-35 metrekare yüzeye hizmet eder. Skimmer ile taşmalı sistemin farkını bütçe ve su kalitesi açısından ayrı bir yazıda ele aldık.

Taşmalı havuzda çevre boyunca taşan su denge deposunda toplanır ve oradan filtreye gider. Yüzey kendiliğinden temizlenir, su hattı kesintisiz görünür. Denge deposu, taşma kanalı ve daha büyük pompa gerekir. Kalabalık kullanılan otel, site ve yarışma havuzlarında bu sistem tercih edilir.

Sonsuzluk havuzu taşmalı sistemin bir ya da iki kenarda görsel amaçla uygulanmasıdır; suyun döküldüğü kenarda bordür görünmez. Etkinin oluşması için arazide kot farkı gerekir. Sonsuzluk havuzunun çalışma şekli ayrı bir yazının konusu; sonsuzluk havuzunda eklenen kalemler de maliyet yazısında tek tek listelendi. Diğer kenarlarda skimmer bırakılarak benzer görüntü daha ölçülü bir bütçeyle elde edilebilir.

Açık havuz en yaygın tiptir ve sezonluk kullanılır. Isı pompası eklenirse sezon nisan ve ekim aylarına uzar; örtü hem ısı hem buharlaşma kaybını azaltır. Kışın boşaltılmaz, su seviyesi düşürülüp kışlama yapılır.

Kapalı havuzda asıl mesele su değil havadır. Havuz yüzeyinden buharlaşan nem soğuk yüzeylerde yoğuşur, tavanı ve çelik aksamı yıpratır. Hava sıcaklığı su sıcaklığının 1-2 derece üzerinde, bağıl nem yüzde 50-60 bandında tutulur. Kapalı havuzda nem ve havalandırma hesabını ayrı bir yazıda sayılarla anlattık.

Teras ve çatı havuzlarında belirleyici olan statiktir. 1,2 metre su derinliği metrekareye 1,2 ton yük demektir; kaplama, gövde ve kullanıcı yükü buna eklenir. Teras ve çatı havuzunda yük kontrolü statik hesapla yapılır, gerekiyorsa taşıyıcı sistem güçlendirilir. Su yalıtımı burada alttaki mekân için ikinci bir güvenlik katmanı olarak iki kat uygulanır.

Konut havuzları 4x8 ve 5x10 metre bandında yoğunlaşır; 1,40-1,50 metre sabit derinlik en çok seçilen kurgudur. Çocuklu ailelerde ayrı ya da basamakla ayrılmış bir çocuk bölümü planlanır. Bahçeye göre havuz ölçüsü seçimini ölçüler ve derinlikler yazısında hacim hesabıyla birlikte verdik.

Site ve apartman havuzlarında kullanıcı sayısı yüksek ve değişkendir. Devir süresi konut havuzundan kısa tutulur, otomatik dozaj ve kayıt tutan otomasyon gereklidir. Otel ve ticari havuzlarda taşmalı sistem, yüksek devir kapasitesi ve yedekli pompa standarttır; bir pompa arızalandığında havuzun kapanmaması için ikinci hat kurulur. Yarışma havuzları ölçü, derinlik, kulvar ve zamanlama ekipmanı bakımından ayrı kurallara tabidir.

Doğal havuz ayrı bir dünya gibi görünse de yapım mantığı aynıdır: gövde, yalıtım, sirkülasyon. Farkı arıtmadadır. Biyolojik filtrasyonlu doğal göletler yazısında yüzme bölümü ile arıtma bölümünün nasıl ayrıldığını anlattık.

Havuzu manzaraya değil eve göre konumlandırmanızı öneririz. Salondan ve mutfaktan görünmeyen havuz ilk yazdan sonra az kullanılır, gözetimi de zorlaşır. Güneşin öğleden sonra geldiği yön, rüzgarın yaprağı ittiği kenar ve makine dairesinin havuza mesafesi konum kararını belirler.

Düz bahçede taşmalı sisteme gidilecek bütçenin bir kısmını çevre kaplamasına, aydınlatmaya ve peyzaja aktarmak çoğu zaman daha görünür bir sonuç verir. Havuz kenarına yükseltilmiş bir masaj havuzu eklemek villa projelerinde en çok istenen kurgulardan biridir. Şartı ayrı sirkülasyondur: jakuzi 36-38 derecede, havuz 26-28 derecede çalıştığı için ayrı pompa, ısıtıcı ve filtre gerekir.

Küçük havuzun en somut avantajı su hacminin düşük olmasıdır. 3x6 metrelik, 1,40 metre derinliğindeki havuz yaklaşık 25 metreküptür; 5x10 metrelik havuzun üçte biri kadardır. Isıtması hızlı, kimyasalı az, bakımı kısa sürer. Aradaki fark işletme giderinde her ay hissedilir.

Küçük bahçede tek parça polyester ya da fiber havuz da düşünülür, ama vinç kolunun bahçeye ulaşıp ulaşamayacağı önce kontrol edilir. Bitişik nizam evlerde ve dar sokaklarda vinç erişimi çoğu zaman betonarme ya da panel sistemi zorunlu kılar.

Swim spa 4-6 metrelik bir gövdede karşı akıntıyla sabit yüzme imkânı verir ve ısıtıldığı için kışın da kullanılır. Klasik havuz beklentisi olan biri için tatmin edici olmayabilir; bunu baştan konuşuruz.

Keşifte arsanın eğimi, zemin sınıfı, yeraltı suyu, vinç ve kamyon erişimi, elektrik ve su bağlantısı kontrol edilir. Bu veriler bazen seçilen tipi değiştirir: dar erişimli bir bahçede tek parça havuz mümkün olmaz, yeraltı suyu yüksek bir arsada panel sistem yerine betonarme gövde önerilir. Keşiften teslime havuz yaptırma rehberi bu adımların her birini süre ve sorumlulukla birlikte anlatıyor.

Havuz yapımı hizmetimizde tip kararını keşiften sonra, sahayı gördükten sonra kesinleştiririz. Katalog ya da galeri üzerinden verilen karar çoğu zaman sahada değişir; bunu teklif aşamasında değil, keşifte görmek hem zaman hem bütçe kazandırır.