Yurt dışında havuz ve spa projesi: maliyeti hangi kalemler belirler?

Her projede tablo yeniden yazılır; hangi kalemin kimde kalacağı sözleşmenin ekidir.

Havuz gövdesi o ülkenin deprem ve yapı yönetmeliğine göre hesaplanır ve statik hesap yerel mühendis onayından geçer; Cezayir'de bu yönetmelik RPA'dır. Onay süreci hem mühendislik bedelini hem takvimi etkiler, bu yüzden teklifin en başında konuşulur.

İklim verisi ikinci belirleyicidir. Yaz sıcaklığı yüksek bir şehirde makine dairesi havalandırması, pompa motoru sıcaklık sınıfı ve suyu soğutma ihtiyacı projeye girer; soğuk iklimde ise ısıtma yükü ve tesisatın donma koruması. Bu kararlar ekipman listesini, ekipman listesi de nakliye ve gümrük kalemlerini değiştirir.

Proje notları sahada kullanılacak dilde hazırlanır. Cezayir'de şantiye dili Fransızca ve Arapçaydı, notlar iki dilde yazıldı. Çeviri ve iki dilli çizim küçük bir kalem gibi görünür ama sahada yanlış anlaşılan bir detayın düzeltilmesi ondan pahalıdır.

Konteyner listesini devreye alma listesinden türetiriz: sahada ilk kurulacak ekipman ilk sevkiyatta olur, son kurulacak olan sona kalır. Liste bu sırayla bölündüğünde gümrükte bekleyen bir parça bütün işi durdurmaz.

Listeye yüzde 10 yedek parça payı eklenir. Sahada eksik çıkan bir conta ya da bağlantı parçası, yurt içinde bir günde gelir; yurt dışında haftalarla ölçülen gecikmeye dönüşebilir. Yedek parça payı bu gecikmenin sigortasıdır.

Elektrik altyapısı ekipman seçimini değiştirir. Şebeke gerilimi ve frekansı ülkeden ülkeye farklıdır; 60 Hz şebekede çalışan bir tesis için pompa ve motor seçimi buna göre yapılır. Bu bilgi teklif aşamasında alınmazsa yanlış ekipman gönderilir ve değişim bedeli nakliyeyle birlikte ikinci kez ödenir.

Bu yüzden teklifte gümrük bedelini tahmin etmek yerine hangi tarafın ödeyeceğini ve hangi belgelerin hazırlanacağını yazarız. Oranı alıcı ülkenin gümrük müşaviri ya da yerel yüklenici teyit eder.

Takvimi uzatan şey çoğu zaman vergi değil belge eksikliğidir. Fatura, çeki listesi, menşe belgesi ve her ekipman için CE ya da eşdeğer uygunluk belgesi sevkiyattan önce hazırlanır; şartnamede her ekipmanın marka, model, belge ve yedek parça listesi yazılır. Belgesi eksik bir konteyner limanda bekler, bekleme de hem ardiye bedeli hem sahada boş duran ekip demektir.

Kazı, kaba inşaat ve kaplama yerel ekiplerle yürütülür; tesisat, makine dairesi ve devreye alma Türk teknik ekibin denetiminde yapılır. Bu bölünme hem bedeli hem kaliteyi belirler: yerel işçilik ve malzeme o ülkenin koşullarında daha kolay bulunur, havuzun su tutması ve ekipmanın doğru çalışması ise tesisatı kuran ekibin sorumluluğundadır.

Türk teknik ekibin bedeli ekip sayısına ve sahada kalış süresine bağlıdır. Yol, konaklama, vize ve gereken ülkelerde çalışma izni bu kalemin içindedir. Ekibin sahaya ne zaman gideceği, yerel inşaatın hazır olmasına bağlanır; gövdesi bitmemiş bir sahaya giden ekip beklerken de maliyet üretir.

Süreyi belirleyen üç şey vardır: gümrük ve belge süresi, yerel inşaatın hızı ve iklim. Yağış mevsiminde kazı durur, aşırı sıcakta beton kürü zorlaşır. Takvim bu payları içerecek biçimde kurulur ve gecikme koşulları sözleşmede iki yönlü tanımlanır.

Bu yüzden devreye alma eğitimi yerel dilde verilir; ölçüm defteri, kimyasal saklama kuralı ve haftalık bakım listesi eğitimin parçasıdır. İhracat projelerimizin ortak dersi, eğitimi olmayan teslimin kısa sürede arıza çağrısına dönüşmesidir.

Servis kapsamı teklifte ayrı yazılır: yedek parçanın nerede tutulacağı, uzaktan destek, periyodik ziyaret ve garanti koşulları. Ülkede yetkili servisi olan ekipman seçmek, uzun vadede yedek parça ve servis kalemini küçültür; bu yüzden ekipman seçimi yalnız teknik değil işletme kararıdır.

Aşağıdaki bilgiler ne kadar erken gelirse teklif o kadar az varsayım içerir; eksik bilgi, teklifte bütçe tahmini olarak işaretlenir ve proje netleşince güncellenir.

Bu bilgileri teklif formundan ya da iletişim kanallarımızdan gönderdiğinizde projeyi kalem kalem inceler, keşif ve ön projeyle birlikte kalem bazlı bir teklif hazırlarız. Fiyat, zemin ve proje bilgisi netleştiğinde sabitlenir; öncesinde verilen rakam bütçe tahminidir ve teklifte öyle adlandırılır.