Bahçe havuzu yapımı: konum, ölçü ve bahçeyle uyum

Havuzu ağaç altına ya da ağaca yakın kurmayın. Yaprak ve polen yüzeye düşer, skimmer sepetleri günde birkaç kez dolar, filtre yükü artar. Kavak ve çam gibi türler bunu her gün yapar.

Asıl sorun görünmeyen tarafta: kökler. Olgun bir ağacın kök yayılımı taç genişliğini aşar ve yıllar içinde havuz kabuğuna, boru hattına ve çevre kaplamasına basınç uygular. Kabukta çatlak, kaplamada kabarma ve tesisatta kaçak bu şekilde başlar.

Mevcut bir ağacı korumak istiyorsanız kazı öncesi kök bariyeri planlanmalı. Bunu havuz bittikten sonra yapmak mümkün değil; kabuk döküldükten sonra araya bariyer giremez.

Havuz boyutunu bahçe alanı değil, havuz sonrası kalan kullanılabilir alan belirler. Havuzun her kenarında en az 1,20 metre gezinme payı bırakın; şezlong dizilecek kenar 2,50 metreye çıkar.

Bahçesi 100 metrekarenin altındaki evlerde 3x6 metre iyi bir başlangıç. 2,50x5 metrelik serinleme havuzları da yapıyoruz; yüzülmez ama yaz boyu suya girilir ve bahçenin tamamını yutmaz. Küçük havuzun somut avantajı düşük su hacmi: ısıtması hızlı, kimyasalı az, bakımı kısa.

Dar bahçelerde havuzu köşeye değil, uzun kenar boyunca yerleştirin. Köşeye oturtulan havuz iki yanında kullanılmayan üçgen artıklar bırakır. Kenara hizalanan havuz geriye tek parça ve kullanılabilir bir teras bırakır.

Parsel sınırına mesafe yerel imar yönetmeliğine göre değişir ve belediyeden teyit edilmesi gereken tek konudur. Bunu kazı başlamadan öğrenin; komşu duvarına yaslanmış bir havuz projesi ruhsat aşamasında geri döner.

Yapı ruhsatı gerekliliği de belediyeye ve parselin durumuna göre değişir. Müstakil evlerde çoğu belediye havuzu yapı eki sayar ve proje ister. Ruhsatsız yapılan havuz satış ve iskân aşamasında sorun çıkarır.

Sınıra yakın kurulan havuzlarda gürültü de bir konudur. Makine dairesi ve ısı pompası dış ünitesi komşu cephesine bakmasın; ısı pompası soğuk hava üfler ve sürekli çalışır.

Bitmiş bahçesi olan evlerde en çok şaşırtan kalem havuz değil, ona ulaşmaktır. Ekskavatör giremiyorsa kazı mini makineyle ya da elle yapılır; işçilik süresi birkaç katına çıkar. Beton pompası kurulacak yer yoksa beton el arabasıyla taşınır.

Tek parça fiber havuz düşünüyorsanız tır ve vinç erişimi zorunludur. Dar sokak, alçak elektrik hattı ya da bahçeye uzanamayan vinç bu seçeneği tamamen kapatır. Bu durumda panel prefabrik sistem ya da betonarme kalır.

Erişim ayrıca bahçenin ne kadarının zarar göreceğini belirler. Hafriyat yolu üzerindeki çim, kaldırım taşı ve sulama hattı sökülür. Bunu baştan konuşup peyzaj onarımını bütçeye koymak, iş bittikten sonra sürprizle karşılaşmaktan iyidir.

Kazı çukuruna su geliyorsa havuz kabuğuna dışarıdan basınç biner. Drenaj hattı, kuyu ve yüzdürme yükü hesabı gerekir; kabuğun kalınlığı ve donatısı artar. Boş havuzun taban suyu tarafından yerinden oynatılması gerçek bir olaydır, kışın boşaltılan havuzlarda görülür.

Bahçe kotları da havuza göre yeniden düşünülmeli. Yağmur suyu havuza doğru akıyorsa toprak ve yaprak suya taşınır. Çevre kaplaması havuzdan dışa doğru hafif eğimle yapılır ve çevresine su toplama kanalı konur.

Sulama sistemi varsa fıskiyelerin havuza su atmadığından emin olun. Bahçe suyu gübre ve toprak taşır; havuz kimyasalı bunu her seferinde temizlemek zorunda kalır.

Havuz ve peyzaj ayrı ayrı yapılan projelerde sonuç neredeyse her zaman kötü oluyor: kot farkları tutmuyor, su birikiyor, aydınlatma hattı sonradan kazılıyor. İkisini tek proje olarak kurgulayın.

Bitki seçimi de havuza göre yapılır. Havuz çevresine yaprak döken, meyve veren ve reçine akıtan türler dikilmez. Kök yayılımı agresif olan türler kaplama altını kaldırır. Çim havuz kenarına kadar getirilmez; arada sert zemin şeridi olmalı, aksi halde çim ve toprak suya taşınır.

Aydınlatma, sulama ve elektrik altyapısı kazı açıkken döşenir. Havuz bittikten sonra bahçeyi ikinci kez kazmak, ilk seferde birlikte yapmaktan pahalıya gelir.

Çocuk varsa havuz çevresi fiziksel olarak sınırlanmalı. Güvenlik örtüsü, çocuk bariyeri ya da bahçe içinde ayrı bir çit; üçünden biri olmalı. Örtü seçilecekse güvenlik sınıfı örtü ile ısı örtüsü aynı şey değildir, ikincisi üzerine düşen çocuğu tutmaz.

Çocuk bölümü ayrı yapılacaksa 30 ila 40 santim yeterlidir ve ana havuzdan fiziksel olarak ayrılmalıdır. Ana havuzun içine kademe olarak eklenen çocuk bölümü, çocuğun bir adımda derin suya geçmesi demektir.

Havuz kenarı kaplamasının ıslakken kaymaz olması gerekir. Cilalı doğal taş bahçede güzel durur, ıslandığında tehlikelidir. Kaymazlık sınıfına bakın, sadece görüntüye değil.

En sık gördüğümüz hata, bahçe elverdiği için havuzu olabildiğince büyük yapmak. Havuz büyüdükçe su hacmi, ısıtma yükü, kimyasal tüketimi ve temizlik süresi birlikte büyür. İlk yaz keyifli geçer, ikinci yazdan sonra büyük havuz açılmamaya başlar.

İkinci hata makine dairesini sonraya bırakmak. Kazı bittikten sonra yer aranan projelerde çözüm hep kötü oluyor: pompa uzağa gidiyor, borular uzuyor, gürültü eve yaklaşıyor. Makine dairesi havuz kenarından 8 metre içeride kalmalı.

Ölçüye karar vermeden önce şu üç sayıyı isteyin: metreküp cinsinden su hacmi, saatlik devir debisi ve makine dairesi için gereken net alan. Bu üçü elinizdeyse teklifleri karşılaştırabilir ve havuz bittikten sonra sürpriz yaşamazsınız.