Havuz kimyasalları nelerdir? Ürün kimliği, görevi ve saklanması

Tablo, sahada en sık karşılaşılan ürünleri işlev grubuna göre listeler. Triklor ve dikloro için verilen etkin klor değerleri molekül formülünden hesaplanan teorik üst sınırdır; ticari etiket değeri bunun altında kalabilir.

Tablodaki en belirleyici sütun, ürünün suya ne bıraktığıdır. Kalsiyum hipoklorit her dozda kalsiyum ekler ve suyu sertleştirir; Wikipedia bu nedenle genel amaçlı dezenfeksiyonda sodyum hipokloritin tercih edildiğini belirtir. Triklor ve dikloro her dozda siyanürik asit ekler. Sodyum hipoklorit hiçbirini eklemez, buna karşılık ışık ve sıcaklıkla bozunur: 13,6'lık bir çözeltinin 7 °C'de bir yılda gücünün %17'sini yitirdiği kaydedilmiştir.

Sahada en sık karıştırılan ayrım, inorganik klor (kalsiyum hipoklorit, sodyum hipoklorit, tuz elektrolizi) ile organik klor (triklor, dikloro) arasındadır. İkisi de suda hipokloröz asit oluşturur; fark klorun taşıyıcısındadır. İnorganik ürünlerde taşıyıcı kalsiyum veya sodyumdur ve suda kalır. Organik ürünlerde taşıyıcı siyanürik asit halkasıdır; triklor reaksiyona girdikçe havuzdaki siyanürik asit derişimi birikir.

Pratik sonucu şudur: organik klorla işletilen havuz suyu, stabilizatör hiç eklenmeden de birkaç ay içinde yüksek siyanürik asit düzeyine ulaşır; tek çözüm suyun bir bölümünü boşaltıp tazelemektir. İnorganik klorda stabilizatör ayrı üründür ve düzey işletmecinin kontrolündedir. Havuz projesi hazırlanırken dezenfektan tipi, taze su besleme oranını etkileyen bir girdi olarak ele alınır.

İkinci karıştırılan çift sodyum bisülfat ile hidroklorik asittir. Sodyum bisülfat kuru granüldür, güvenle taşınıp depolanır; susuz formu higroskopiktir ve açık ambalajda topaklanır. Hidroklorik asit sıvıdır, %25 ve üzeri derişimde GHS H314 (ciddi cilt yanığı ve göz hasarı) sınıfındadır, buharı solunum yolu için tehlikelidir. Kapalı havuz teknik hacimlerinde granül asit, açık havuzlarda maliyet nedeniyle hidroklorik asit yaygındır.

Havuz kimyasalları arasındaki uyumsuzlukların büyük bölümü iki mekanizmaya dayanır: hipoklorit + asit reaksiyonu ve organik klor + inorganik klor reaksiyonu. Wikipedia kalsiyum hipoklorit için reaksiyonu açıkça verir: Ca(ClO)2 + 4 HCl → CaCl2 + 2 Cl2 + 2 H2O. Aynı madde, sodyum hipoklorit çözeltisinin hidroklorik asit ya da sirke gibi bir asitle karıştırıldığında zehirli klor gazı saldığını belirtir.

Kural yalnız kovayı değil dozaj sırasını da kapsar: aynı skimmer sepetine önce triklor tablet sonra kalsiyum hipoklorit konması, iki ürünün az suyla temas etmesi demektir. Otomatik dozajda asit ve hipoklorit hatları aynı enjeksiyon noktasına bağlanmaz; arada suyun karışmasına yetecek uzaklık bırakılır.

Saklama kuralları ürünün kimyasından türetilir. Kalsiyum hipoklorit ıslak ve sıcak saklanmaz; asit, organik madde ve metal yanına konmaz; nemli havada yavaş bozunup klor kokusu yayar. Sodyum hipoklorit ışıkla ve sıcaklıkla bozunur; üretimde çözelti 40 °C'nin altında tutulur, sahada bidonlar güneş görmeyen serin yerde ve sezon içinde tüketilir. Sodyum bisülfat, kalsiyum klorür ve sodyum karbonat higroskopiktir; açık ambalaj taşlaşır. Triklor tablet kuru ve kapalı kapta, ıslak kepçeden uzak tutulur.

Etikette aranacak ilk değer etkin madde yüzdesidir. Kalsiyum hipoklorit için %65-70 etkin klor ticari standarttır; düşük değer dolgu maddesi ya da bozunmuş ürün demektir. Sodyum hipoklorit için havuz çözeltisi %10-25'tir; %3-8'lik çamaşır suyu aynı işi görmez. Hidroklorik asitte %20-32 aralığı sınıf belirler. Alg önleyici ve kışlama sıvısında etkin madde satırı (kuaterner amonyum yüzdesi ya da bakır içeriği) okunur.

Test kitleri de satın alma kararının parçasıdır. DPD tabletli kitler serbest klor (DPD 1) ve toplam klor (DPD 3) ölçer; fark bağlı klordur. Fenol kırmızısı pH ölçer. Test şeritleri aynı parametreleri renk skalasıyla kabaca gösterir, işletme kaydı için yeterli değildir. Fotometre DPD renk yoğunluğunu optik okur; klor, pH, alkalinite, siyanürik asit ve kalsiyum sertliğini sayısal verir. Ticari havuzlarda günlük havuz bakımı kaydı fotometreyle tutulur.

Sezonluk sarf listesi, havuz bakımı planının satın alma tarafıdır. Liste miktar değil ürün türü verir; miktar hacme, kullanıcı yüküne ve iklime bağlıdır.

Klorlu dezenfeksiyonun havuzdaki geçmişi içme suyu arıtmasından gelir. Kalsiyum hipoklorit, ağartma tozunun (%20 etkin klor) yerini alan %70 etkin klorlu ürün olarak yaygınlaşmış ve HTH adıyla anılmıştır. Sodyum hipoklorit su işletmelerinde %12, atık su tesislerinde %15 çözelti olarak standartlaşmıştır. Triklor ve dikloro siyanürik asidin klorlanmasıyla elde edilir; siyanürik asit önce serbest klorun yarı ömrünü 4-6 kat uzatan stabilizatör, sonra bu ürünlerin taşıyıcı iskeleti olarak havuz kimyasına girmiştir. Tuz elektrolizi aynı hipokloröz asidi havuz başında üretir; 3.000-5.000 ppm tuz, deniz suyunun onda biridir.

Havuz projesi ve şartname açısından karşılığı şu maddelerdir: dezenfektan tipi ve buna bağlı taze su besleme oranı; pH düşürücünün sıvı mı granül mü olacağı ve depo havalandırma debisi; asit ve klor için ayrı taşma tavalı raf; otomatik dozajda asit ile klor enjeksiyon noktaları arasındaki mesafe; kimyasal deposunun pompa odasından ayrı, serin ve havalandırılan bir mahal olması; DPD fotometre ve kayıt sıklığı. Havuz yapımı aşamasında bu mahaller projeye girmezse kimyasallar pompa odasına yığılır ve yukarıdaki saha olaylarının zemini hazırlanır.

Havuz suyu hedef aralığı (pH 7,2-7,8; alkalinite 80-120 ppm; kalsiyum sertliği 200-400 ppm; siyanürik asit 20-50 ppm) şartnamede ayrı tablo olarak yer alır; bu aralığa hangi ürünle gelineceği sınıflandırma tablosundan seçilir. Betonarme havuz ile liner havuz arasında ürün seçimi değişmez, yalnız kalsiyum sertliği hedefi farklılaşır.