Havuz tesisatı ve makine dairesi nasıl yapılır?

Hesap havuz hacminden başlar. 5x10 metre ve ortalama 1,50 metre derinlikteki bir havuz 75 metreküptür; 6 saatlik devir için 75 bölü 6, yani 12 ila 13 metreküp/saat debi gerekir. Pompa bu debiyi, tesisatın basınç kaybı altında verebilmelidir.

Filtre bu debiye göre seçilir. Kum filtrelerinde filtrasyon hızı metrekare başına belirli bir sınırın altında tutulur; 12 metreküp/saat için Ø600 mm gövde tipik çözümdür. Filtreyi küçük seçmek suyu bulandırır, gereksiz büyük seçmek ters yıkamada fazladan su harcatır.

Değişken devirli (inverter) pompalar işletme tarafında belirgin bir fark yaratır. Sabit devirli pompa ya tam güçte çalışır ya kapalıdır; değişken devirli pompa günün büyük kısmını düşük devirde geçirir ve tüketim buna paralel düşer. İlk yatırımı yüksektir, geri dönüşü elektrik faturasındadır.

Boru çapı, tesisatın en ucuz ama en çok hata yapılan kalemidir. Dar boru suyun hızını artırır; hız arttıkça sürtünme kaybı ve gürültü artar, pompa aynı debiyi vermek için daha çok çalışır. Bu, kurulumda kazanılan küçük tutarın her ay elektrik olarak geri ödenmesi demektir.

12 metreküp/saat debide Ø50 mm boru sınırda kalır, Ø63 mm rahat çalışır. Emiş hattı basma hattından bir kademe kalın seçilir; pompanın emişte zorlanması kavitasyona ve pompa ömrünün kısalmasına yol açar.

Dirsek sayısı da hesaba katılır. Her dirsek bir miktar basınç kaybı ekler; makine dairesi havuzdan uzaklaştıkça hem boru boyu hem dirsek sayısı artar. Bu yüzden makine dairesini havuza yakın kurmak sadece pratik değil, ekonomik bir karardır.

Skimmer sistemli bir konut havuzunda 4 ila 6 metrekare yeterlidir. Bu alana pompa, filtre, dozaj ünitesi, pano ve varsa ısı pompası iç ünitesi sığar. Net yükseklik 1,80 metrenin altına inmemeli; filtrenin kapağını açıp kum değiştirebilecek kadar üst boşluk kalmalıdır.

Taşmalı sistemde denge deposu eklendiği için alan büyür. Denge deposu havuz yüzey alanının her metrekaresi için 60 ila 80 litre hesaplanır; 50 metrekarelik bir havuzda 3 ila 4 metreküplük bir hacim demektir ve bu hacim makine dairesinin içinde ya da bitişiğinde yer alır.

Konum kuralı: havuz kenarından 8 metreden uzağa kaçmayın ve havuz su seviyesinin mümkünse altında kalın. Pompanın su seviyesinin altında olması emişi kolaylaştırır. Su seviyesinin üstünde kalan kurulumlarda pompanın kendini emmesi gerekir ve bu her zaman sorunsuz olmaz.

Makine dairesi nemli bir hacimdir ve içinde elektrik panosu vardır. Havalandırma yoksa yoğuşan nem panoyu ve motorları paslandırır. Doğal havalandırma için karşılıklı iki menfez, gerekiyorsa fan konulur.

Zemin drenajı şart. Filtre ters yıkaması, olası bir kaçak ya da bakım sırasında boşalan su bir yerden gitmelidir. Zemine eğim ve süzgeç verilmeyen makine dairelerinde ilk arızada su ekipmanların içine girer.

Kimyasal deposu ile elektrik panosu aynı hacimde ise mesafe bırakın ve kimyasalı kapalı dolapta tutun. Klor buharı metal aksamı ve elektronik kartları hızla yer. Sık gördüğümüz bir arıza sebebidir ve önlenmesi bir dolap kadar basittir.

Elle kimyasal atmak küçük havuzlarda mümkündür ama sonuç dalgalıdır: bir gün fazla, bir gün eksik. Otomatik dozaj sistemi pH ve klor değerini ölçer, ihtiyaç kadar basar. Sonuç daha dengeli su ve genellikle daha az toplam kimyasal tüketimidir.

Otomasyonun ikinci faydası pompa çalışma programıdır. Sabit saatlerde çalışan pompa yerine, sıcaklığa ve kullanıma göre program yapan bir kontrol ünitesi elektrik tüketimini azaltır. Uzaktan izleme özelliği olan sistemler, evde olmadığınız dönemde havuzun durumunu görmenizi sağlar.

Otel ve site havuzlarında otomasyon tercih değil gerekliliktir. Yoğun ve değişken kullanım altında elle takip edilemez; ayrıca kayıt tutan sistemler denetimde işinizi görür.

Isı pompası ya da eşanjör, filtreden sonra ve havuza dönüşten önceki hatta bağlanır. Filtreden önce bağlanan bir ısıtıcının içine kir gider. Isıtıcı hattına by-pass vanası konur; böylece ısıtma kapalıyken su ısıtıcıdan geçmez ve gereksiz basınç kaybı olmaz.

Isı pompasının dış ünitesi havadan ısı çeker ve soğuk hava üfler. Bu üfleme yönünü oturma alanına ve komşu sınırına çevirmeyin. Ünite etrafında hava dolaşımı için boşluk bırakılmalı; dar bir nişe sıkıştırılan ünite verimini kaybeder.

Kapasite hesabı havuz yüzey alanı üzerinden yapılır, hacim üzerinden değil. Isı kaybının büyük kısmı yüzeyden buharlaşmayla olur. Havuz örtüsü kullanılacaksa bu hesap aşağı çekilebilir; örtüyü baştan hesaba katın, sonradan alınan örtü ısı pompasını gereksiz büyük seçmiş olmanıza sebep olur.

Bir: makine dairesinin havuzdan uzağa yapılması. Boru uzar, dirsek artar, pompa büyür, fatura yükselir. İki: boru çapının küçük seçilmesi. Üç: dönüş ağızlarının rastgele yerleştirilmesi ve köşelerde ölü bölge kalması.

Dört: zemin drenajı olmayan makine dairesi. Beş: kimyasal ile elektrik panosunun aynı dolapta olması. Bu beş hatanın hiçbiri havuz bittikten sonra ucuza düzeltilemez; dördü kazı ve kaba inşaat aşamasında kararlaştırılır.

Bu yüzden tesisat projesini havuz projesiyle birlikte isteyin. Havuz çizimi olup tesisat şeması olmayan bir teklif, işin yarısını sahada doğaçlama yapacağını söylüyor demektir.